Five More Minutes

Một bài hát về câu cá, sự chờ đợi và khoảnh khắc ta nhận ra: có những buổi chiều không cần một con cá mới trở nên trọn vẹn.

Cá vẫn chưa cắn câu – năm phút nữa bên hồ tháng Chín

Tháng Chín ở Đức đôi khi vẫn còn giữ lại một chút mùa hè.

Nắng vàng nhưng không còn gay gắt. Gió lướt nhẹ qua mặt hồ. Cỏ vẫn xanh, lá vẫn đầy trên cành, như thể mùa thu đã đứng đâu đó rất gần nhưng chưa vội bước ra.

Tôi mang cần câu đến hồ, chọn một chỗ ngồi đẹp và chuẩn bị loại mồi mà mình tin là ngon nhất. Trong đầu tôi, mọi thứ dường như đã rất hợp lý: thời tiết đẹp, vị trí tốt, mồi cũng tốt. Nếu tôi là cá, có lẽ tôi đã cắn câu từ lâu rồi.

Nhưng cá không nghĩ như tôi.

Mặt hồ vẫn im. Chiếc phao nằm yên trên nước, không nhúc nhích lấy một lần.

Dưới mặt hồ đang có chuyện gì?

Câu cá thường được nhắc đến như một thú vui yên tĩnh. Nhưng thật ra, trong đầu người ngồi câu hiếm khi hoàn toàn yên tĩnh.

Khi chiếc phao nằm im quá lâu, trí tưởng tượng bắt đầu làm việc. Có con cá nào vừa bơi ngang qua không? Nó có nhìn thấy mồi không? Hay nó đã đến rất gần, ngắm nghía một lúc rồi quay đi? Có thể nó vừa ăn no. Có thể mồi của tôi không hấp dẫn như tôi vẫn tưởng. Cũng có thể tất cả cá trong hồ đang tụ họp ở một nơi khác, phía sau đám lau, và chẳng con nào nhớ báo cho tôi biết.

Từ bên trên, tôi chỉ nhìn thấy một mặt hồ phẳng lặng. Còn dưới làn nước kia có cả một thế giới đang diễn ra mà tôi không được xem. Ý nghĩ ấy vừa khiến tôi tò mò, vừa làm tôi thấy buồn cười.

Năm phút nữa

Thời gian trôi rất khác khi người ta đang chờ đợi. Một phút có thể trở thành năm phút. Năm phút lại dài như một bài thơ chưa tìm được câu kết.

Tôi bắt đầu cân nhắc mọi khả năng: có nên đổi chỗ không, thay mồi không, quăng xa thêm một chút hay thử gần bờ hơn? Hay chẳng cần làm gì cả, cứ ngồi yên thêm năm phút nữa?

“Năm phút nữa” là một lời hẹn rất quen thuộc của người đi câu. Năm phút ấy có thể thành mười, rồi hai mươi. Không hẳn vì ta chắc cá sẽ đến, mà vì lúc nào ta cũng có cảm giác: biết đâu nó đã ở rất gần rồi, chỉ cần thêm một chút thời gian thôi.

Chính ý nghĩ ấy đã trở thành tên tiếng Anh của bài hát: Five More Minutes.

Khi tôi thôi nhìn chiếc phao

Trong lúc còn đang tính xem nên thay đổi điều gì, tôi bỗng quên nhìn phao.

Nắng vẫn vàng trên cỏ. Gió vẫn nghịch tóc tôi. Mặt hồ vẫn nằm đó, rộng và yên. Tôi ngước lên trời và chợt nhận ra mình đã dành quá nhiều thời gian nhìn vào một điểm nhỏ trên mặt nước, đến mức suýt quên mất cả buổi chiều đang ở quanh mình.

Có những điều ta càng chờ, thời gian càng dài. Có những điều ta không chờ đợi, lại lặng lẽ tìm đến vào một lúc nào đó.

Và nếu hôm nay không có con cá nào cắn câu thì sao? Tôi vẫn có bầu trời, có nắng vàng tháng Chín, có gió chạy quanh mình, có mặt hồ và một khoảng thời gian được ngồi yên giữa thiên nhiên. Có lẽ, trước khi câu được một con cá, tôi đã nhận được một điều khác rồi.

Sự bình yên.

Không phải sự bình yên vì mọi việc diễn ra đúng như mong muốn, mà là sự bình yên khi ta không còn bắt khoảnh khắc hiện tại phải trả lại cho mình một kết quả nào đó.

Và rồi...

Ngay khi tôi thôi nhìn chằm chằm vào chiếc phao, sợi cước bỗng căng lên. Phao chìm xuống nước.

À! Cá cắn câu rồi.

Tôi thích cái kết ấy vì nó vui, nhưng bài hát không muốn nói rằng cứ kiên nhẫn thì mọi điều ta mong sẽ nhất định xảy ra. Có lúc ta cần đổi mồi, đổi chỗ hoặc biết lúc nào nên thu cần trở về. Chỉ là trong buổi chiều tháng Chín ấy, tôi nhận ra rằng sự chờ đợi không nhất thiết phải lấy đi niềm vui của hiện tại.

Con cá là một món quà bất ngờ. Nhưng bầu trời, ngọn gió và buổi chiều bên hồ đã là món quà từ trước đó rồi.

Ba ngôn ngữ, ba nhan đề

Bài hát được viết đầu tiên bằng tiếng Việt với nhan đề Cá vẫn chưa cắn câu. Cái tên giữ lại đúng khoảnh khắc lửng lơ của câu chuyện: chiếc phao vẫn im, còn người ngồi trên bờ vẫn chưa biết nên chờ tiếp hay thay đổi điều gì.

Bản tiếng Đức mang tên Noch kein Biss – một cách nói ngắn gọn, tự nhiên và rất quen thuộc với người đi câu: vẫn chưa có cú cắn nào.

Bản tiếng Anh được đặt tên Five More Minutes – năm phút nữa. Đây không phải bản dịch từng chữ của nhan đề tiếng Việt, nhưng lại giữ được điều tôi thích nhất trong bài hát: lời tự nhủ rất nhỏ của một người vẫn muốn ngồi lại bên hồ thêm một chút.

Ba phiên bản không cố gắng giống nhau ở từng câu chữ. Chúng được chuyển ngữ theo tinh thần của bài hát, để mỗi ngôn ngữ vẫn có nhịp điệu, hình ảnh và sự tự nhiên riêng.

Nghe và đọc lời bài hát

Ghi chú về quá trình sáng tác

Ý tưởng, câu chuyện và bản lời gốc tiếng Việt của “Cá vẫn chưa cắn câu” được FlamaBloom sáng tác từ một buổi câu cá bên hồ vào tháng Chín. Các phiên bản tiếng Đức và tiếng Anh là những bản chuyển ngữ theo tinh thần của tác phẩm. Ca khúc được phát triển và hoàn thiện về cấu trúc cùng phần âm nhạc với sự hỗ trợ của công nghệ AI.

Về Âm nhạc