Trồng nấm bào ngư xám từ nấm mua trong siêu thị

Nếu ai hỏi mình:

"Muốn trồng nấm thì phải mua giống ở đâu?"

Có lẽ vài tháng trước mình cũng sẽ trả lời:

"Thì phải mua meo giống chứ còn gì nữa."

Nhưng sau một lần nghịch dại, mình nhận ra câu trả lời có thể là:

"Ở quầy rau của siêu thị."

Nghe hơi vô lý đúng không?

Một cây nấm đã được hái để bán, nằm trong tủ mát của siêu thị, vậy mà vẫn có thể trở thành khởi đầu của cả một hệ sợi nấm mới.

Mình cũng không tin lắm.

Thế nên mình quyết định thử.

Và thật may, thí nghiệm nhỏ này đã thành công.

Ý tưởng rất đơn giản

Điều mình tò mò là:

Nếu thân cây nấm vẫn còn sống, liệu mình có thể lấy phần bên trong của thân nấm để nuôi lại hệ sợi hay không?

Nếu làm được, mình sẽ không cần bắt đầu bằng một hộp meo giống mới.

Chỉ cần một cây nấm từ siêu thị.

Đó chính là điểm thú vị nhất của thí nghiệm này.

Chuẩn bị

Những thứ mình sử dụng đều rất đơn giản.

• Một cây nấm bào ngư xám mua trong siêu thị.
• Một lọ thủy tinh nhỏ đã được khử trùng.
• Khoảng 50 g bã cà phê tươi.
• Dao lam hoặc dao nhỏ đã khử trùng bằng cồn hoặc hơ trên lửa.
• Tay thật sạch.

Mình thích dùng lọ thủy tinh vì có thể quan sát toàn bộ quá trình bên trong.

Nhìn hệ sợi nấm phát triển từng ngày cũng thú vị chẳng khác gì xem cây con lớn lên.

Vì sao mình chọn bã cà phê?

Có lẽ đây là câu hỏi mình nhận được nhiều nhất.

Mình không dùng bã cà phê đã để qua đêm.

Cũng không dùng bã đã khô.

Mình dùng bã cà phê vừa mới pha xong khoảng 1-2 giờ.

Lúc đó bã vẫn còn rất tươi.

Đã nguội về nhiệt độ phòng.

Và quan trọng nhất là nó chưa kịp trở thành bữa tiệc cho các loại nấm mốc ngoài môi trường.

Nói vui một chút thì mình muốn sợi nấm bào ngư là vị khách đầu tiên chuyển đến ở.

Chứ không phải mấy anh nấm mốc hàng xóm.

Phần quan trọng nhất

Mình tách cây nấm ra.

Sau đó dùng dao đã khử trùng cắt bỏ toàn bộ phần bên ngoài của cuống.

Chỉ giữ lại phần lõi ở chính giữa thân nấm.

Đây là phần sạch nhất và ít tiếp xúc với môi trường bên ngoài.

Ngay sau khi cắt xong, mình nhanh chóng đưa phần lõi này vào trong lọ bã cà phê.

Thí nghiệm của mình dùng khoảng ba lõi thân nấm cho một lọ khoảng 50 g bã cà phê.

Sau đó đậy nắp lại.

Nếu có thể, bạn nên tạo một lỗ nhỏ trên nắp và dán băng dính lọc khí, như micropore tape hoặc filter tape.

Nhờ vậy không khí vẫn có thể trao đổi, trong khi bụi và phần lớn vi sinh vật từ bên ngoài khó xâm nhập hơn.

Những ngày đầu tiên

Sau khoảng ba ngày, mình bắt đầu thấy những sợi trắng nhỏ xuất hiện.

Lúc đầu chỉ như vài sợi tơ mỏng.

Sau đó mỗi ngày lại nhiều hơn.

Thật sự rất khó diễn tả cảm giác lúc ấy.

Mỗi sáng ngủ dậy việc đầu tiên của mình là đi xem lọ nấm.

Không phải xem điện thoại.

Không phải xem thời tiết.

Mà là xem hôm nay sợi nấm đã bò được đến đâu.

Có lẽ từ lúc ấy mình bắt đầu hiểu vì sao nhiều người mê trồng nấm đến vậy.

Cho nấm ăn từng chút một

Khi hệ sợi đã phủ kín phần bã cà phê ban đầu, mình không chuyển sang hộp lớn ngay.

Thay vào đó, mỗi ngày mình chỉ bổ sung thêm một ít bã cà phê tươi đã nguội.

Hệ sợi sẽ tiếp tục lan sang phần thức ăn mới.

Lại trắng thêm một chút.

Rồi thêm một chút nữa.

Cứ như vậy, mình nuôi dần cho đến khi lượng giá thể nhiều lên.

Lúc này mình mới chuyển sang một hộp lớn hơn.

Hệ sợi tiếp tục phát triển và cuối cùng phủ trắng toàn bộ giá thể.

Nhìn cả hộp trắng xóa như được phủ bông, mình biết rằng thí nghiệm đã thành công.

Và rồi...

Đó chính là lúc mình có thể chuyển sang giai đoạn tạo quả thể.

Nói cách khác, chuẩn bị để cây nấm mới xuất hiện.

Thật kỳ lạ.

Tất cả chỉ bắt đầu từ một cây nấm mình mua ở siêu thị.

Một vài lưu ý nhỏ

Qua lần thử nghiệm này, mình nhận ra vài điều khá quan trọng.

• Luôn giữ tay và dụng cụ thật sạch.
• Càng thao tác nhanh sau khi cắt lõi thân nấm thì khả năng thành công càng cao.
• Chỉ nên dùng bã cà phê thật tươi và đã nguội.
• Đừng cho quá nhiều giá thể ngay từ đầu. Nuôi từng ít một sẽ giúp hệ sợi khỏe hơn và dễ quan sát hơn.

Và quan trọng nhất là hãy kiên nhẫn.

Nấm không thích sự vội vàng.

Một thí nghiệm thú vị, nhưng không phải phương pháp tối ưu

Sau lần thử nghiệm này, mình nhận ra một điều khá thú vị.

Hoàn toàn có thể tạo ra hệ sợi nấm mới chỉ từ một cây nấm mua trong siêu thị.

Và cảm giác nhìn những sợi nấm đầu tiên lan ra trên bã cà phê thật sự rất đặc biệt.

Nhưng sau khi tiếp tục thử thêm nhiều phương pháp khác, mình cũng nhận ra những giới hạn của cách làm này.

So với việc sử dụng giống nấm đã được nhân trên hạt ngô hoặc giống nhân trên hạt lúa mì, phương pháp lấy trực tiếp từ cây nấm siêu thị có vài nhược điểm khá rõ.

Đầu tiên là thời gian chờ đợi lâu hơn rất nhiều.

Hệ sợi phát triển chậm hơn, cần nhiều thời gian mới phủ kín giá thể và bước sang giai đoạn tạo quả thể.

Thứ hai là sản lượng nấm thu được cũng ít hơn đáng kể.

Mình cũng từng thử lấy chính phần phôi nấm đã phát triển trên bã cà phê để tiếp tục nhân giống sang những mẻ mới.

Kết quả là thất bại.

Hệ sợi không còn đủ khỏe để tiếp tục phát triển như mình mong đợi.

Có lẽ cũng vì vậy mà những cơ sở sản xuất giống chuyên nghiệp luôn bắt đầu từ những dòng giống khỏe, được nuôi cấy trong điều kiện vô trùng và sau đó nhân trên hạt ngô hoặc hạt lúa mì trước khi bán cho người trồng.

Nếu mục tiêu của bạn là thu được nhiều nấm, ổn định và tiết kiệm thời gian, mình vẫn nghĩ nên đầu tư mua giống nấm chất lượng từ những nhà sản xuất uy tín.

Còn nếu bạn giống mình...

Thích tò mò.

Thích thử nghiệm.

Thích nhìn một điều tưởng chừng không thể trở thành hiện thực.

Thì đây vẫn là một thí nghiệm rất đáng để thử.

Biết đâu chỉ từ một cây nấm nằm lặng lẽ trên kệ siêu thị, bạn cũng sẽ bắt đầu một hành trình mới với thế giới của những sợi nấm trắng nhỏ bé nhưng đầy kỳ diệu.